DIWASS - Co muszą wiedzieć przedsiębiorcy?

Od maja 2026 roku przedsiębiorcy uczestniczący w transgranicznym przemieszczaniu odpadów będą musieli funkcjonować w nowej rzeczywistości prawnej. Wszystko za sprawą systemu DIWASS (Digital Waste Shipment System), który został stworzony przez Komisję Europejską w celu cyfryzacji i usprawnienia nadzoru nad przemieszczaniem odpadów pomiędzy krajami Unii Europejskiej.

Nowe przepisy oznaczają nie tylko zmianę sposobu raportowania transportów, ale również konieczność odpowiedniego przygotowania procesów operacyjnych. Dla wielu firm będzie to jedna z największych zmian w obszarze gospodarki odpadami od lat.

DIWASS to europejski system informatyczny, który ma umożliwić elektroniczne zarządzanie dokumentacją dotyczącą transgranicznego przemieszczania odpadów. Jego głównym zadaniem jest zwiększenie przejrzystości procesu oraz zapewnienie organom kontrolnym dostępu do aktualnych danych dotyczących transportów realizowanych na terenie Unii Europejskiej.

W praktyce oznacza to odejście od wielu papierowych procedur na rzecz jednolitego, cyfrowego systemu obsługującego uczestników rynku odpadowego.

Każdego roku przez granice państw Unii Europejskiej przemieszczane są miliony ton odpadów przeznaczonych do odzysku, recyklingu lub unieszkodliwiania. Dotychczasowe procedury były często czasochłonne i wymagały wymiany dużej liczby dokumentów pomiędzy wieloma podmiotami.

Komisja Europejska zdecydowała się na stworzenie jednego systemu, który pozwoli:

• usprawnić obieg dokumentów,
• ograniczyć ryzyko błędów administracyjnych,
• zwiększyć kontrolę nad przepływem odpadów,
• ułatwić współpracę pomiędzy państwami członkowskimi,
• przeciwdziałać nielegalnemu transportowi odpadów.

Nowe rozwiązanie ma również przyspieszyć procesy związane z wydawaniem zgód oraz monitorowaniem realizowanych przewozów.

DIWASS obejmie podmioty uczestniczące w procesie transgranicznego przemieszczania odpadów. W zależności od charakteru działalności mogą to być:

• producenci odpadów,
• posiadacze odpadów,
• organizatorzy transportu,
• przewoźnicy,
• pośrednicy,
• odbiorcy odpadów,
• instalacje przetwarzania odpadów.

Wiele przedsiębiorstw nie zdaje sobie sprawy, że nawet jeśli nie są właścicielem przewożonych odpadów, mogą być uczestnikiem procesu objętego obowiązkami wynikającymi z nowych regulacji.

Warto wcześniej zweryfikować swoją rolę w łańcuchu logistycznym i sprawdzić, jakie obowiązki będą dotyczyły konkretnej działalności.

Najważniejszym krokiem jest analiza procesów związanych z przemieszczaniem odpadów. Firmy powinny zweryfikować:

• posiadane decyzje administracyjne,
• dane rejestrowe przedsiębiorstwa,
• zakres odpowiedzialności poszczególnych pracowników,
• procedury związane z organizacją transportu,
• sposób obiegu dokumentacji.

Dobrą praktyką jest również wyznaczenie osób odpowiedzialnych za obsługę systemu oraz przygotowanie procedur wewnętrznych jeszcze przed wejściem obowiązku w życie.

Im wcześniej przedsiębiorstwo rozpocznie przygotowania, tym mniejsze ryzyko błędów podczas rejestracji oraz późniejszej obsługi przewozów.

Dla firm zajmujących się logistyką odpadów nowe przepisy oznaczają konieczność jeszcze większej dbałości o poprawność dokumentacji oraz terminowość przekazywanych informacji.

W BFI od lat organizujemy międzynarodowy transport odpadów na terenie całej Europy. Współpracujemy zarówno z producentami odpadów, jak i instalacjami odzysku oraz recyklingu, realizując przewozy zgodnie z obowiązującymi regulacjami środowiskowymi.

Nasze doświadczenie pokazuje, że skuteczne zarządzanie transportem odpadów wymaga nie tylko znajomości rynku transportowego, ale również doskonałej orientacji w przepisach dotyczących gospodarki odpadami. Dlatego zmiany związane z DIWASS postrzegamy jako naturalny kierunek rozwoju branży, który zwiększy transparentność procesów i poprawi bezpieczeństwo całego rynku.

Przedsiębiorcy, którzy już dziś uporządkują swoje procedury i przygotują się do cyfryzacji procesów, będą mogli znacznie łatwiej dostosować się do nowych wymagań.

Choć wdrożenie nowego systemu wiąże się z dodatkowymi obowiązkami organizacyjnymi, w dłuższej perspektywie może przynieść wiele korzyści:

• szybszy obieg dokumentów,
• łatwiejszy dostęp do danych,
• ograniczenie liczby błędów formalnych,
• większą przejrzystość procesów,
• sprawniejszą współpracę pomiędzy uczestnikami rynku.

To właśnie dlatego coraz więcej firm już teraz rozpoczyna przygotowania do funkcjonowania w nowym systemie.

Podsumowanie

DIWASS to jedna z najważniejszych zmian, jakie czekają branżę odpadową w najbliższych latach. Cyfryzacja procesu transgranicznego przemieszczania odpadów ma zwiększyć bezpieczeństwo, transparentność i skuteczność nadzoru nad transportami realizowanymi na terenie Unii Europejskiej.

Dla przedsiębiorców oznacza to konieczność odpowiedniego przygotowania organizacyjnego oraz uporządkowania procesów związanych z transportem odpadów. Im wcześniej firma rozpocznie działania przygotowawcze, tym łatwiej będzie jej dostosować się do nowych wymagań i uniknąć problemów po uruchomieniu systemu.